
مرکز طب کار
شهریور 17, 1404
معاینات بدو استخدام در ایمن نوین
شهریور 17, 1404بهداشت حرفه ای و مدیریت عوامل زیان آور شغلی در ایمن نوین
بهداشت حرفه ای(Occupational Health) ؛علمی میان رشته ای است با رویکردی پیشگیرانه به بررسی رابط بین کار،محیط و سلامت انسان می پردازد.این حوزه علاوه بر شناسایی عوامل زیان آور،به تحلیل مکانیسم اثرگذاری آنها بر ارگان های بدن و ارائه راهکارهای کنترلی می پردازد.بنابراین،هدف نهایی آن پیشگیری از بیماری های شغلی و ارتقای کیفیت زندگی کاری است
طبقه بندی عوامل زیان آور محیط کار
در ارزیابی های بهداشت حرفه ای،عوامل زیان آور بر اساس ماهیتشان به چند گروه اصلی تقسیم می شوند
- عوامل فیزیکی:مانند نویز بالاتر از 85 دسی بل که می تواند منجر به کاهش شنوایی ناشی از شغل(NIHL)شود.ارتعاش که خطر بروز سندرم دست_بازو را افزایش می دهد،یا پرتوهای یونیزان و غیر یونیزان که آثار بیولوژیکی متفاوتی دارند
- عوامل شیمیایی:شامل بخارات حلال ها(مانند تولوئن و بنزن)گرد و غبار سیلیس که عامل سیلیکوزیس است. و فلزات سنگین (سرب،جیوه ،کادمیوم)که اثر تجمعی در بافت ها دارند.
- عوامل بیولوژیکی:باکتری ها،ویروس ها و قارچ ها که در محیط های آزمایشگاهی،مراکز درمانی و صنایع غذایی اهمیت ویژه دارند.
- عوامل ارگونومیک و روانی: وضعیت های ناصحیح بدنی،تکرار حرکات و استرس شغلی که می توانند منجر به اختلاالات اسکلتی_عضلانی و مشکلات روان تنی شوند.
راهبردهای کنترل و پیشگیری
بهداشت حرفه ای بر اساس اصل هرم کنترل خطرات (Hierarchy of Controls) اقدام به مدیریت ریسک ها می کند
- حذف یا جاگزینی :حذف ماده یا فرآیند خطرناک،یا جایگزینی آن با گزینه کم خطرتر
- کنترل مهندسی:طراحی تهویه موضعی،عایق بندی منابع تولید نویز و استفاده از اتاقک های ایزوله
- کنترل های اداری: چرخش شغلی،محدودیت های زمان تماس و پایش مستمر عوامل محیطی
- وسائل حفاظت فردی:آخرین سطح کنترل شامل ماسک های فیلتر دار ،گوشی های ضد صدا و دستکش های مقاوم در برابر مواد شیمیایی
نقش معاینات و پایش پزشکی در ایمن نوین
معاینات بدو استخدام و دوره ای بخش جدایی ناپذیر بهداشت حرفه ای هستند. معاینات با هدف تشخیص زود هنگام تغییرات فیزیولوژیک ناشی از تماس شغلی انجام می شوند برای مثال
- اسپیرومتری جهت پایش سلامت دستگاه تنفسی در مواجه با گرد و غبار
- ادیومتری دوره ای برای پایش افت شنوایی ناشی از نویز
- آزمایشات بیولوژیکی(مانند سطح سرب خون) برای سنجش تماس با مواد سمی
بهداشت حرفه ای تنها مجموعه ای از توصیه های کلی نیست!بلکه یک علم مبتنی بر داده ها وو روش های استاندارد است.شناسایی علمی عوامل زیان آور،اجرای کنترل های چند لایه و پایش منظم سلامت کارکنان،می تواند از بروز بسیاری از بیماری های شغلی جلوگیری کند و در نهایت بهره وری سازمان را افزایش دهد

